Loudness metering

Loudness metering en R128

Loudness metering en R128, wat is het, hoe werkt het en waar is het handig voor? En wat zijn LUFS?

 

Rond 2010 heeft de EBU, de European Broadcast Union een projectgroep opgericht die moest onderzoeken of het mogelijk was om tot een bepaalde manier van loudness metering te komen. Waarom? Je kent het vast  wel: je kijkt televisie en in een commercial break klinkt het geluid opeens vele malen harder. Of je luistert naar een cd, zet een andere op en die tweede cd klinkt vele malen zachter dan de eerste. Hoe kan dat?

“Ik doe het al zo lang op deze manier”

Loudness metering en R128

Loudness metering en R128

Tot niet zo lang geleden hanteerden de verschillende omroepen een aanleverspecificatienorm van -9dBFS. Stel, je had een TV-programma gemixt, dan was het qua audiolevel in orde als je niet boven de -9dBFS uitkwam. Dus zette de meeste techneuten de out ceiling van hun limiter op -9dBFS en dan zat het qua level wel goed: Het kon niet harder. Die -9dBFS vertelde je dan wel dat de peak in je audio daar nooit boven zou komen, maar niet over hoe hard het klonk.
Deze oude norm was dus gebaseerd op pieken in het geluid. Daardoor kon men maximaal hard  -tot de maximaal toegestane piek- met ons geluid. Met een limiter werd vervolgens al het geluid tegen dit maximale level gestuwd. Het gevolg: maximale loudness en lelijk, overstuurd geluid in een poging harder te zijn dan iedereen. Want; hoe meer dynamiek hoe minder loudness, maar dus ook; hoe minder dynamiek…hoe meer loudness.

De EBU onderneemt actie

Loudness metering en R128 dateert van augustus 2010. Toen kwam de projectgroep van de EBU met de eerste versie van zijn loudness recommendation, “EBU R128”. Daarin wordt omschreven hoe omroepen audio kunnen meten en normaliseren met alleen loudness-meters in plaats van peak meters, zoals gebruikelijk was. Dat was nogal wat, want om wereldwijd de loudness van audio te normaliseren is niet zomaar gedaan. Eerst moest er bij de omroepen het besef komen dat ze loudness konden gaan meteren…en daarna moest hun manier van denken én werken worden aangepast.

R128 is een “objectieve meettechniek voor een subjectieve waarneming”. Je meet niet de pieken maar de gemiddelde luidheid over een bepaalde tijd. De meting maakt dus gebruik van een tijdsvenster waarbinnen geluid een bepaalde luidheid mag hebben, uitgedrukt in Loudness Units (LU). Ook wordt het bereik van luidheid van zacht tot luid, uitgedrukt in de Loudness Range (LRA), gemeten.

Nieuwe norm

In plaats van de -9dBFS van voorheen is de uitzendnorm nu -23 LUFS ofwel 0 LU geworden, waarbij je ±0,5 LUFS mag afwijken. LUFS staat voor Loudness Units relative to Full Scale. Een ideale mix is dus 0 op de schaal van LU ofwel 0 LU. Op een absolute schaal noemen we dit LUFS. Afgesproken is dat 0 LU correspondeert met -23LUFS.

-23 LUFS geeft ons genoeg headroom om de hardste uithalen te realiseren terwijl dialoog in de huiskamer toch goed verstaanbaar blijft. Deze LU-norm verschilt nogal met de oude PPM-norm. Met de invoering van deze nieuwe norm kun je gerust spreken van een revolutie in geluidsbeleving. Niet alleen zal de rust in de huiskamer terugkeren, ook de kwaliteit van de mixen zal er zeer op vooruit gaan.

LUFS & Streaming audio.

Youtube, Spotify en Tidal streamen nu op -14 LUFS. Wat betekent dat? De meeste streamingdiensten hebben een normalisatieproces. Hierdoor wordt de muziek met een constant volume afgespeeld. Wanneer je een dynamisch gemasterd jazznummer hoort gevolgd door een keihard gemasterd metalnummer behouden ze een constante waargenomen luidheid. Dit is geïmplementeerd zodat de luisteraar niet steeds de speakers harder of zachter wil zetten.

De einde van de Loudness War is dus in zicht. Je hoeft dus niet meer te limiten en compressen om je audio boven de rest uit te laten klinken. Laten we Spotify als ons voorbeeld nemen. Spotify streamt audio met ongeveer -14 LUFS. Als een track een loudness-niveau van -8 LUFS heeft, verlaagt Spotify het volume van die track naar -14 LUFS. Als een track -23 LUFS is, wordt het volume verhoogd naar -14 LUFS. Te gek dus, want zo kun je je muziek dynamischer en minder gecompressed mixen en dus beter laten klinken. Zonder dat je zachter of harder bent dan de rest.

Makkelijker dan je denkt.

Je loudness meter begrijpen en je mix rond de -23 LUFS krijgen is heel goed te doen. Het is niet prijsschieten zoals met een peakmeter. Omdat je een gemiddelde meet gaat dat heel natuurlijk en je luistert ook veel meer naar het gemiddelde. Inmiddels zijn er al heel wat goede loudness meters op de markt, zowel stand-alone als plugin in je audio-software, zoals daar zijn:

Stand-alone en software van TC-Electronics…

De Levelview plugin van Grimm…

Nog een plugin: VisLM van Nugen…

RTW’s Loudness tools…

DK-Audio DK-meter…

En nog veel meer fabrikanten die loudness meters maken. Sommigen wat beter en/of overzichtelijker dan de ander en van gratis tot aan heel prijzig.

Wil je meer lezen over Loudness Metering en de R128 norm: Kijk dan eens bij de projectgroep (PLOUD) waar ik het al eerder over had, je vindt die groep hier…

Meer over wat ik doe en heb gedaan lees je hier…

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.