Tech: Tape vs Protools

STUDER A827

Ik neem binnenkort weer een band op, op tape. Een 24 kanaals bandrecorder. Ik had het daar met verschillende collega’s over en die vinden tape hopeloos ouderwets, ouderwets vergeleken met Protools. Zo’n tapemachine heeft onderhoud nodig. Je moet weten wat je doet. Tapes zijn duur. Tapes hebben niet het eeuwige leven. de workflow is traag…Bij dat laatste argument wist ik: die hebben nog nooit met tape gewerkt, of toch wel maar hebben ze niet ingezien dat het niet de tapemachine was waardoor hun sessie langzaam verliep.

Protools heeft namelijk niets te maken met het opnemen op tape. Een tapemachine kan maar 2 dingen: Opnemen en afspelen. En toch heeft tape een heleboel voordelen vergeleken met een DAW als (bijvoorbeeld) Protools, voor de technicus en voor de band. En als je in de geest van deze tijd kunt denken lijkt het het alsof de tijd Protools inhaalt en zie je dat tape echt een grotere rol speelt (in deze tijd van oneindige technische mogelijkheden) dan je denkt. En natuurlijk, ik bén supersnel en goed met Protools maar dat moét ook: Protools is zo snel als jezelf bent dus als er al een vertragende factor is tijdens een sessie….ben je het waarschijnlijk zelf.

-Het opnameproces hangt af van de apparatuur waar je mee werkt.
Uiteraard vind bijna elke technicus de mogelijkheden van Protools te gek. Maar het heeft ook z’n nadelen. Ik durf te stellen dat met opnemen en editten in Protools je minder snel een liedje “leert”, dus hoe de vorm is, wat de acoordenprogressies zijn etc. dan wanneer je op een tapemachine opneemt. Protools laat je voor minstens de helft kijken naar de muziek ipv er alleen naar te luisteren. Wanneer mensen een beeldscherm zien worden hun ogen daar naartoe getrokken, en zeker als je, als technicus, iets interessants ziet blijf je er naar kijken. Daar komt bij dat in Protools wel op het scherm moét kijken wil je het bedienen.

Met een tapemachine is dat anders. Vaak heb je alleen de remote bij je staan en niet de recorder waar de band op draait. Naar een draaiende band kijken is ook niet interessant en de machine maakt lawaai dus die wil je niet naast je hebben staan bij opname. En dus staat er alleen een mengtafel voor je met voor elke functie een knopje. Geen menu’s, geen layers maar een overzichtelijk geheel dat doet wat het moet doen. En als je opnieuw naar je opname wilt luisteren moet je de band terugspoelen. Dat kost tijd en daardoor luister je eerder een hele take af (en neem je alles beter in je op) dan dat je de band stopt om em weer terug te spoelen….want dat kost tijd! Tuurlijk kan een tapemachine/mengtafel niet wat Protools kan maar…heb je dat nodig dan? Wil je tunen, wil je editten omdat de band de opname niet zelf kan laten klinken hoe ze het wil? Of wil je dat de band dat zelf goed voor elkaar heeft zodat je je kunt focussen op het maken van een te gekke mix?

Ik heb liever het laatste. Dat is namelijk niet alleen het best klinkende maar ook het snelste werkende. Natuurlijk kun je met Protools snel werken, en iedereen vindt je een ware magier als je alles veel lekkerder kan laten klinken of fouten kunt herstellen, maar in principe wil je niet dat je Protools nodig hebt om snel te werken. Je wilt opnemen en mixen, niet editten, tunen, knippen/plakken, etc. Ik liever niet in elk geval.

– Het opnameproces en de verwachtingen zijn enorm veranderd.
Vroeger namen artiesten muziek op in grote professionele studios. Dat moest, want de techniek was nog niet zover dat je met een laptop en een interface thuis op zolder een behoorlijke productie kon maken: die apparatuur was er domweg niet. Er waren misschien wel taperecorders, 2, 4 of misschien 8 sporen tegelijk, maar die units waren enorm zwaar, duur en klonken niet te gek. Mede daardoor was er destijds veel minder muziek voorhanden dan nu: De echt artiesten die echt iets konden kregen een platencontract en mochten een album op gaan nemen waar nu iedereen op zolder een artiest is met z’n eigen “studio”. Bovendien ben je bij een opname op band beperkt tot (meestal) 24 sporen en is er er standaard geen mogelijkheid om tracks te tunen en editten zoals in Protools. Met dat in het achterhoofd wordt er als band/artiest/muzikant dus meer van je gevraagd bij het opnemen op tape.

Qua verwachtingen is er één en ander veranderd voor de engineer. Waar de engineer vroeger alleen gevraagd werd en gefocussed moest zijn op het goed opnemen van de band door microfoonplaatsing, levels naar band, keuze van randapparatuur en (als producer) het beste uit een band te halen lijkt de focus nu steeds meer te verschuiven naar editten, tunen en het technisch perfect maken van een track. Er wordt dus meer verwacht van de “techniek” en steeds minder van het muzikale gedeelte; de muzikanten die de instrumenten bespelen. Vergeleken met vroeger is er, muzikaal gezien, nu veel meer ruimte voor fouten want de techniek kan die voor een heel groot deel voor je oplossen… waar je in het verleden dus veel meer moest kunnen spelen en instrumentbeheersing moest hebben. Luister met die gedachte eens naar de grote rock/pop/jazzalbums uit de jaren 70 en realiseer je hoe goed de bands tijdens die opnames hebben gespeeld.

-Geen van beide is “beter”.
Zoals bij elke opname is niets zaligmakend. De ene keer werk je liever met tape, de andere keer met Protools en de keer daarop met een combinatie van beide. Het hangt van een boel verschillende factoren af. Punt is: Ik denk dat men te zwaar opziet tegen het opnemen op tape omdat het te traag zou zijn qua workflow. Dat is alleen zo als de band, muzikant of artiest niet zelf z’n zaken op orde heeft en het dus niet goed genoeg naar zijn zin op tape weet te krijgen. In dat geval zou het dus handiger zijn om met Protools te werken en daar alles te gaan fixen. Maar….dat kost dus tijd. Die tijd die je, als je op tape op had genomen, inmiddels aan het gebruiken was om het volgende liedje op te nemen.

Comments are closed